Transplantologia w Polsce i Małopolsce. Rekordowe wyniki i realna szansa na życie
26-01-2026
- 2025 rok przyniósł rekordowe wyniki w polskiej transplantologii.
- Zarówno w skali kraju jak i w Małopolsce wykonuje się coraz więcej przeszczepów niż kiedykolwiek wcześniej.
- 26 stycznia obchodzimy Ogólnopolski Dzień Transplantologii.
Przeszczepy narządów, tkanek i komórek pozostają dla wielu pacjentów jedyną skuteczną metodą leczenia i szansą na powrót do zdrowia. Dane za 2025 rok pokazują, że polska transplantologia rozwija się w szybkim tempie, a liczba wykonywanych zabiegów osiąga historyczne poziomy.
Z informacji Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do spraw Transplantacji Poltransplant wynika, że w 2025 roku w Polsce przeszczepiono 2298 narządów wewnętrznych, które trafiły do 2254 pacjentów. To najlepszy wynik w historii krajowej transplantologii, przewyższający dotychczas rekordowy rok 2024. Łącznie, uwzględniając wszystkie przeszczepy organów pobranych od zmarłych dawców, w skali kraju wykonano niemal 3000 takich zabiegów.
Wyraźny wzrost w transplantologii widoczny jest także w Małopolsce.
– W Małopolsce również obserwujemy ogromny postęp w transplantologii. W 2024 roku w małopolskich szpitalach przeprowadzono łącznie 308 przeszczepów, co stanowi dotychczasowy rekord. Pamiętajmy, że mówimy o zabiegach wysokospecjalistycznych, które często dają pacjentom drugie życie. Mogą być one wykonywane wyłącznie w placówkach posiadających zgodę Ministerstwa Zdrowia. W naszym województwie w 5 szpitalach przeszczepia się serca, płuca, nerki, rogówki oraz szpik – podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Transplantacje serc i płuc realizowane są w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II, gdzie w 2025 roku wykonano łącznie 13 takich zabiegów – 11 transplantacji serca oraz 2 płuc. Z kolei w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie pobito rekord z 2024 roku, przeprowadzając 104 przeszczepy nerek.
W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy w Małopolsce wykonano także 103 transplantacje szpiku: w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie 85, a 18 w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym. Transplantacje rogówki realizowano m.in. w Wojewódzkim Szpitalu Okulistycznym, gdzie wykonano 63 zabiegi oraz w 5. Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką, gdzie odbyło się ich 17 - o 11 więcej niż w 2024 roku.
Wszystkie te procedury finansowane są ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. – W 2025 roku Małopolski Oddział Wojewódzki NFZ w Krakowie przeznaczył na finansowanie przeszczepów serc, płuc, nerek, szpiku i rogówki łącznie ponad 52 mln zł – wylicza dyrektor Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska.
Ogólnopolski Dzień Transplantologii obchodzony jest 26 stycznia, w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce. Transplantacje narządów, tkanek i komórek krwiotwórczych wykorzystywane są m.in. w leczeniu nowotworów krwi, niewydolności serca i płuc oraz u pacjentów dializowanych z powodu niewydolności nerek.
Część przeszczepów – takich jak nerki, fragmenty wątroby czy komórki krwiotwórcze – może być wykonywana od żywych dawców, pod warunkiem wyrażenia świadomej zgody i braku zagrożenia dla zdrowia dawcy. Większość narządów pobierana jest jednak od osób zmarłych, wyłącznie po stwierdzeniu śmierci mózgowej i wyczerpaniu wszystkich możliwości leczenia.
W Polsce obowiązuje zasada domniemanej zgody na dawstwo narządów po śmierci. Oznacza to, że jeśli dana osoba za życia nie wyraziła sprzeciwu, jej narządy mogą zostać wykorzystane do ratowania życia innych pacjentów. Dla uniknięcia wątpliwości warto jednak jasno określić swoją wolę – rozmawiając z bliskimi lub nosząc przy sobie informację o zgodzie na bycie dawcą.
Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ
