Światowy Dzień Serca. Zrób przegląd swojej pompy
29-09-2025
- 29 września obchodzimy Światowy Dzień Serca.
- Choroby układu krążenia należą do schorzeń najczęściej diagnozowanych u Polaków.
- Tylko w tym roku do poradni kardiologicznych w Małopolsce, finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zgłosiło się ponad 250 tys. osób.
- Kondycję swojego serca można sprawdzić w ramach programu profilaktycznego Moje Zdrowie.
Choroby układu krążenia należą do najczęściej diagnozowanych schorzeń u Polaków. Dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że tylko na nadciśnienie tętnicze choruje już 10,37 mln Polaków – 5,7 mln z nich to kobiety, 4,6 mln mężczyźni. Tylko w 2023 r. problemy z prawidłowym ciśnieniem rozpoznano u 1,2 mln osób w całym kraju, w tym 120 tys. Małopolan. 74,7 tys. Polaków wymagało pomocy z powodu udaru niedokrwiennego mózgu, 70,4 tys. przeszło zawał serca.
- Nasza analiza pokazuje, że tylko od początku roku w poradniach kardiologicznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia lekarze przyjęli ponad 250 tys. osób – w tym 8,1 tys. dzieci i nastolatków. Diagnoza części chorób serca jest możliwa także w gabinetach lekarzy rodzinnych, którzy realizują opiekę koordynowaną w zakresie kardiologii. W naszym województwie jest to już ponad 200 placówek podstawowej opieki zdrowotnej – mówi Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie. – Zanim niepokojące objawy skłonią nas do wizyty u lekarza, warto jednak sprawdzić, czy nasze serce na pewno bije jak dzwon. Taką możliwość wszystkich osobom po 20. roku życia daje program profilaktyczny Moje Zdrowie – dodaje.
Moje Zdrowie to nowy program profilaktyczny Ministerstwa Zdrowia. Udział w nim jest bezpłatny, finansuje go Narodowy Fundusz Zdrowia. Bilans zdrowia osoby dorosłej obejmuje diagnostykę w kierunku m.in. właśnie chorób serca. Może z niego skorzystać każdy, kto ma 20 lat i więcej (nie ma górnej granicy wieku, badania są także dla seniorów), jest ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia i wypełni ankietę z pytaniami dotyczącymi m.in. czynników ryzyka i codziennych nawyków. Osoby w wieku 20-49 lat mogą wykonać bilans raz na 5 lat, starsze – co trzy lata.
Od startu programu do udziału w nim zgłosiło się ponad 100 tys. mieszkańców naszego województwa. To czwarty wynik w Polsce – lepsi są jedynie Mazowszanie, Ślązacy i Wielkopolanie. 89 tys. spośród tych Małopolan, którzy wypełnili ankiety, otrzymało już skierowania na badania.
Moje Zdrowie krok po kroku
Żeby skorzystać z programu Moje Zdrowie, trzeba najpierw wypełnić krótką ankietę. Można to zrobić przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mobilną moje IKP albo w swojej przychodni POZ.
Na podstawie odpowiedzi udzielonych w ankiecie placówka POZ wystawia skierowanie na zestaw badań dostosowany do wieku, płci i stylu życia. Powinna to zrobić w ciągu 30 dni i wskazać, gdzie wykonać diagnostykę.
Podstawowy pakiet badań w programie obejmuje m.in. morfologię krwi, lipidogram, badanie ogólne moczu. Dodatkowe badania, uzależnione od wieku i czynników ryzyka, to m.in. próby wątrobowe czy pomiar PSA u mężczyzn po 50. roku życia.
Po wykonaniu diagnostyki każda osoba jest zapraszana na wizytę podsumowującą do swojej przychodni POZ. Podczas niej personel medyczny sprawdza m.in. ciśnienie, tętno, wskaźnik masy ciała i stosunek obwodu talii do obwodu bioder. Omawia wyniki badań, a jeśli będzie to koniecznie, kieruje na dalszą diagnostykę. Wszyscy otrzymują również Indywidualne Plany Zdrowotne, a w nich odpowiednio dobrane zalecenia dotyczące: odżywiania, zdrowego stylu życia, aktywności fizycznej, badań profilaktycznych oraz indywidualny kalendarz szczepień i porad edukacyjnych.
Dieta dla serca nie tylko od święta
W profilaktyce chorób serca oprócz regularnych badań kluczowe znaczenie mają zdrowe, codzienne nawyki: unikanie palenia tytoniu, regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta. Gotować z sercem i dla serca pomaga bezpłatny portal Narodowego Funduszu Zdrowia Diety NFZ.
Jadłospisy dostępne w serwisie są oparte na diecie DASH – uznawanej za jedną z najzdrowszych na świecie. Zapobiega ona nadciśnieniu, zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy, cukrzycy typu 2 i innych chorób sercowo-naczyniowych. Jej podstawą są produkty świeże i jak najmniej przetworzone: warzywa i owoce, niskotłuszczowy nabiał, pełnoziarniste produkty zbożowe, suche nasiona roślin strączkowych, ryby i owoce morza, chudy drób, orzechy i nasiona, oleje roślinne. Na talerzu jest za to zdecydowanie mniej czerwonego mięsa, soli oraz cukru.
W serwisie Diety NFZ można znaleźć 19 różnych planów żywieniowych m.in. taki stworzony z myślą o osobach z nieprawidłowym ciśnieniem krwi. Każdy z nich można dostosować do indywidualnych potrzeb i smaków. Aby korzystać z portalu, wystarczy wejść na stronę: diety.nfz.gov.pl i założyć bezpłatne konto.
Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ
