Kompleksowa pomoc dla pacjentek z endometriozą
09-03-2026
- Tylko w 2025 r. w Małopolsce z powodu endometriozy leczyło się ponad 3,5 tys. pacjentek.
- Chorym, które z powodu głęboko naciekającej endometriozy wymagają skomplikowanych operacji, kompleksową pomoc zapewnia Szpital Uniwersytecki w Krakowie.
- To jeden z ośmiu ośrodków w Polsce realizujących nowy model leczenia zaawansowanej endometriozy, od lipca ub. r. finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Bolesne miesiączki, problemy z zajściem w ciążę, ból miednicy, krzyża czy nóg, biegunki, wzdęcia, zaparcia, bolesne stosunki, ból przy oddawaniu moczu. Objawy endometriozy są niespecyficzne, często przypisywane innym schorzeniom, bagatelizowane. W efekcie właściwa diagnoza bywa stawiana po wielu latach od momentu, gdy chora zaczyna szukać pomocy.
U kobiet z endometriozą tkanka podobna do błony śluzowej macicy pojawia się poza jamą macicy np. w jajnikach, a jej reakcja na hormony cyklu miesiączkowego prowadzi do stanu zapalnego, bólu, powstawania zrostów. Szacuje się, że w Polsce to schorzenie może dotykać około 2 milionów pacjentek. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że tylko w Małopolsce w 2024 r. z jego powodu do lekarzy zgłosiło się blisko 2,9 tys. pacjentek, w 2025 r. ponad 3,5 tys.
Endometrioza jest chorobą przewlekłą, ale odpowiednio dobrana terapia skutecznie ogranicza objawy – pozwala zniwelować ból i umożliwia zajście w ciążę.
- Zgodnie z aktualnymi standardami podstawą leczenia endometriozy jest farmakoterapia, fizjoterapia i odpowiednia dieta. Dopiero kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, rozważamy zabieg operacyjny - tłumaczy dr hab. n. med. Paweł Basta, p.o. kierownik Oddziału Klinicznego Ginekologii i Ginekologii Onkologicznej w Szpitalu Uniwersyteckim.
W lipcu ub. r. Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził nowy model finansowania terapii endometriozy głęboko naciekającej.
- Dzięki niemu kobiety z zaawansowaną endometriozą mogą korzystać z bezpłatnej, koordynowanej opieki w specjalistycznych ośrodkach, które mają największe doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu tej choroby. W całym kraju wyznaczono osiem takich ośrodków. W Małopolsce tę rolę pełni Szpital Uniwersytecki w Krakowie – wyjaśnia Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie.
Pozostałe szpitale to: Opolskie Centrum Onkologii w Opolu, 1 Wojskowy Szpital Kliniczny w Lublinie, Katowickie Centrum Onkologii w Katowicach, Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie, Szpitale Pomorskie w Gdyni, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Wielkopolskie Centrum Onkologii w Poznaniu.
Model kompleksowej opieki obejmuje pogłębioną diagnostykę, w tym specjalistyczne badania USG, kwalifikacje do leczenia operacyjnego, zabiegi operacyjne, potrzebne konsultacje specjalistyczne, monitorowanie stanu zdrowia. Pacjentki, w zależności od ich potrzeb, mogą korzystać z fizjoterapii, wsparcia psychologicznego, konsultacji dietetycznych. Do rozpoczęcia leczenia jest potrzebne skierowanie od ginekologa.
Nasza analiza pokazuje, że od lipca do grudnia 2025 r. w Szpitalu Uniwersyteckim w nowym modelu leczono blisko 300 kobiet. Największa grupa to pacjentki w wieku od 26 do 45 lat, jedna chora nie miała jeszcze 18 lat.
W trosce o zdrowie kobiet
Wprowadzenie modelu kompleksowego leczenia zaawansowanej endometriozy to jeden z elementów dużych zmian w organizacji opieki zdrowotnej dla kobiet, jakie zaszły w ostatnich latach.
Dzięki zmianom przepisów szersza grupa pań może korzystać z mammografii i cytologii. Do programu profilaktyki raka szyjki macicy został dodany nowoczesny test HPV HR z genotypowaniem i cytologia płynna, wykonywana w razie pozytywnego wyniku takiego testu. Z badań prenatalnych finansowanych przez NFZ może korzystać każda przyszła mama, a z myślą o tych, które mają trudności z zajściem w ciążę, Ministerstwo Zdrowia uruchomiło program in vitro. Program wsparcia in vitro umożliwia również pacjentkom onkologicznym zabezpieczenie płodności przed rozpoczęciem leczenia.
Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ
