Dla mediów

Bezpieczne wakacje. Pomoc medyczna w kraju i za granicą

• Przed nami czas odpoczynku od szkoły i pracy.
• Na początek wakacji synoptycy prognozują upały, które mogą być realnym zagrożeniem dla zdrowia.
• W razie nagłej potrzeby podstawową pomoc medyczną podczas wypoczynku w Polsce zapewniają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz gabinety nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.
• Przed podróżą po Europie do portfela warto zapakować Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego.

- Na upragniony wakacyjny odpoczynek czekamy cały rok i nikt z nas nie planuje w tym czasie choroby. Ta jednak może przytrafić się zawsze i wszędzie. W tym roku ryzyko dodatkowo potęguje wysoka temperatura, która będzie nam towarzyszyć na starcie wakacji. Upały są realnym zagrożeniem dla naszego zdrowia. Ze słońca warto więc korzystać z głową, a przed wyjazdem sprawdzić, gdzie w razie nagłej potrzeby znajdziemy potrzebną pomoc medyczną – mówi Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie.

Synoptycy prognozują, że w najbliższych dniach temperatury w Małopolsce przekroczą 30 stopni Celsjusza. Taki upał to realne zagrożenie dla zdrowia. Długotrwałe przebywanie na słońcu może skutkować oparzeniami skóry czy prowadzić do udaru cieplnego. Do rozwoju tego ostatniego dochodzi, gdy organizm jest przegrzany i nie potrafi w naturalny sposób poradzić sobie z termoregulacją. Wśród objawów udaru cieplnego eksperci wymieniają m.in. gorączkę, nudności, wymioty, szybkie tętno. Gdy takie symptomy się pojawią, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Podczas wypoczynku poza miejscem zamieszkania chory, który potrzebuje nagłej pomocy medycznej, ma prawo zgłosić się do najbliższej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Placówki POZ zapewniają opiekę od poniedziałku do piątku w godz. 8-18. Konsultacja z lekarzem czy pielęgniarką jest możliwa bez składania deklaracji wyboru i zmiany przychodni, z której pacjent korzysta na co dzień.

Po godz. 18 w dni powszednie oraz w soboty, niedziele i święta obowiązki lekarzy rodzinnych przejmują medycy dyżurujący w gabinetach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Pacjent może wybrać dowolny z nich, nie obowiązuje rejonizacja. Adresy i telefony takich gabinetów w Małopolsce są dostępne na stronie internetowej małopolskiego NFZ w zakładce Pomoc w stanach nagłych.

W sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia i życia pacjent może zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego lub izby przyjęć. Działają one całodobowo i pomagają osobom, które potrzebują natychmiastowego ratunku – m.in. ofiarom wypadków, chorym z zawałami, udarami, rozległymi urazami czy krwotokami. Adresy małopolskich szpitalnych oddziałów ratunkowych i izb przyjęć są dostępne na stronie internetowej małopolskiego NFZ w zakładce Pomoc w stanach nagłych.

Za pilną pomoc medyczną, w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia, odpowiadają również zespoły ratownictwa medycznego. Ambulans można wezwać dzwoniąc pod numer 999 lub 112. W górach dyżuruje Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe i Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Numer alarmowy do GOPR/TOPR to: 985 lub 601 100 300.

Za granicę z EKUZ

Przed wyjazdem na wakacyjny wypoczynek w Europie warto zadbać o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Karta działa w krajach Unii Europejskiej, EFTA oraz Wielkiej Brytanii. Potwierdza ona prawo do bezpłatnej opieki medycznej w placówkach działających w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia, na takich samych zasadach, jakie obowiązują mieszkańców danego kraju. Oznacza to, że jeśli Grecy ponoszą 15 proc. kosztów badań diagnostycznych, Polak, który z nich skorzysta w Atenach, też będzie musiał dopłacić 15 proc. – resztę zrefunduje NFZ.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego przysługuje każdej osobie, która ma prawo do świadczeń zdrowotnych w Polsce. Karta jest wydawana bezpłatnie, osobno dla każdej osoby, na ograniczony czas. Termin jej ważności jest zależny od podstawy ubezpieczenia. Dla osób zatrudnionych na etacie czy prowadzących własną działalność gospodarczą to trzy lata, dla seniorów, którzy osiągnęli wiek emerytalny i pobierają emeryturę – 20 lat. Data ważności karty jest wskazana na dokumencie, można ją też sprawdzić w aplikacji mojeIKP w zakładce Ubezpieczenie zdrowotne, wybierając następnie opcję Ubezpieczenie zdrowotne za granicą.

Wniosek o wydanie EKUZ można złożyć m.in. wygodnie, bez wychodzenia z domu za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta oraz aplikacji mojeIKP. W takim przypadku gotowa karta zostanie wysłana pocztą na wskazany we wniosku adres. Od ręki dokumenty są wydawane w krakowskiej sali obsługi klientów małopolskiego NFZ, w delegaturach w Nowym Sączu, Tarnowie i Nowym Targu oraz terenowych punktach obsługi. Od początku tego roku Małopolanie odebrali już w małopolskim NFZ blisko 98 tys. kart. Obecnie w oddziale średnio każdego dnia jest wydawanych 1,2 tys. takich dokumentów.

Jak chronić się przed upałami – poradnik NFZ

Aby cieszyć się wakacjami i słońcem bez przykrych konsekwencji dla zdrowia, warto przestrzegać kilku prostych zasad: pić dużo wody, pamiętać o kremie z filtrem, czapce, okularach przeciwsłonecznych, przewiewnym ubraniu, unikać słońca, gdy świeci ono najmocniej. Przydatne informacje o korzystaniu z letniej aury z głową można znaleźć w najnowszym Poradniku Pacjenta NFZ. Jest on dostępny w tym miejscu.

Małopolski Oddział Wojewódzki
Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie