Dla mediów

535 tys. Małopolan leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego

• w 2025 roku w małopolskich placówkach leczyło się blisko 535 tys. pacjentów z nadciśnieniem tętniczym krwi.
• Najwięcej z nich przyjęto w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej.
• Ryzyko rozwoju nadciśnienia w dużej mierze jest związane ze stylem życia, a nieleczona choroba może prowadzić do szeregu groźnych powikłań np. zawałów serca czy udarów.
• Badania w kierunku schorzeń kardiologicznych są jednym z elementów programu profilaktycznego Moje Zdrowie, do którego do tej pory zgłosiło się 315 tys. Małopolan.
• Z inicjatywy Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego maj na całym świecie jest Miesiącem Mierzenia Ciśnienia.

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew naciska na ściany naczyń krwionośnych. Jego wartość w naturalny sposób zmienia się w cyklu pracy serca, czasowy wpływ na wysokość ciśnienia może mieć też np. stres czy wysiłek fizyczny. Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego optymalnym poziomem ciśnienia są wartości poniżej 120/70 mmHg, wartości od 120–139/70–89 mmHg to ciśnienie podwyższone, a o nadciśnieniu mówimy przy wartościach powyżej 140/90 mmHg w pomiarach gabinetowych.

Na nadciśnienie tętnicze w Polsce choruje blisko 11 mln Polaków – najwięcej w wieku od 55 do 74 lat. Dane małopolskiego NFZ pokazują, że w 2025 r. w placówkach w całym regionie leczyło się blisko 535 tys. pacjentów z tym schorzeniem. Najwięcej przyjęto w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej.

Nadciśnienie długo może nie dawać objawów, a nieleczone grozi szeregiem powikłań. Jest czynnikiem ryzyka rozwoju zawałów serca i niewydolności serca, udarów, schorzeń nerek czy oczu. Wykrycie choroby na wczesnym etapie jest możliwe dzięki regularnym pomiarom ciśnienia. O wadze takiej kontroli przypomina Międzynarodowe Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, z inicjatywy którego maj na całym świecie jest Miesiącem Mierzenia Ciśnienia.

Pomiar ciśnienia oraz badania w kierunku innych schorzeń kardiologicznych są elementem programu profilaktycznego Moje Zdrowie przeznaczonego dla wszystkich ubezpieczonych dorosłych po 20 r.ż. Bilans zdrowia dorosłego jest bezpłatny, diagnostykę finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia. Osoby w wieku 20-49 lat mogą wykonać badania raz na 5 lat, starsze co trzy lata.

Żeby skorzystać z programu Moje Zdrowie, trzeba na początek wypełnić krótką ankietę. Można to zrobić w Internetowym Koncie Pacjenta, aplikacji mojeIKP albo w swojej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Następnie placówka POZ na podstawie udzielonych odpowiedzi wystawia skierowanie na dobrany zestaw badań i wskazuje, gdzie należy się na nie zgłosić. Wyniki diagnostyki są omawiane podczas wizyty podsumowującej. Wówczas każdy otrzymuje również swój indywidualny plan zdrowotny, a w nim zalecenia dotyczące m.in. odżywiania, aktywności fizycznej, kolejnych badań profilaktycznych.

Dane Centrum e-Zdrowia pokazują, że w ciągu roku od startu programu do udziału w Moim Zdrowiu zgłosiło się ponad 3,7 mln Polaków. W Małopolsce ankiety wypełniło 315 tys. osób. 195 tys. z nich to kobiety, 120 tys. mężczyźni. Ponad 95 proc. wszystkich uzupełnionych kwestionariuszy zostało już podjętych do realizacji przez placówki POZ.

Przepisy na prawidłowe ciśnienie

Jak podkreślają lekarze, nadciśnienie tętnicze w dużej mierze jest powiązane ze stylem życia. Obok predyspozycji genetycznych do czynników przyczyniających się do rozwoju choroby należą m.in. siedzący tryb życia, niezdrowa dieta, nadwaga i otyłość, palenie tytoniu, częste sięganie po alkohol, stres.

O zdrowie na talerzu i prawidłową masę ciała pomaga zadbać portal Diety NFZ z jadłospisami opartymi na diecie DASH – opracowanej z myślą właśnie o obniżaniu ciśnienia krwi. Jej podstawą są produkty świeże i jak najmniej przetworzone. Dieta DASH jest bogata w warzywa i owoce, niskotłuszczowe produkty mleczne, pełnoziarniste produkty zbożowe, suche nasiona roślin strączkowych, ryby i owoce morza, chudy drób, orzechy i nasiona, oleje roślinne. Ogranicza natomiast spożycie czerwonego mięsa, soli oraz cukru.

Wszystkie gotowe plany żywieniowe dostępne w serwisie Diety NFZ z łatwością można dostosować do potrzeb swoich i swojej rodziny. Portal jest dostępny pod adresem: diety.nfz.gov.pl, można z niego korzystać bez opłat.

Aleksandra Kwiecień
rzeczniczka prasowa MOW NFZ